کلاهه

Never give up on anything.Go over,go under,go around,or go through.But never give up.

چادر زدن در برنامه های کوهنوردی
سه‌شنبه ٢۸ فروردین ۱۳۸٦  

چادر زدن در برنامه های کوهنوردی

در مورد چادر زدن مطالب زیادی را می شود پیدا کرد ولی تقریبن هیچ‌کدام از آنها فنون پیشرفته‌ای در ارتباط با این کار، بخصوص در ارتباط با فصل زمستان ارائه نمی‌کنند.
اگر در شیب زیاد ویا در هنگام وزش باد بخواهید چادر بزنید.


اگر برای صعود و یا هر کار دیگری مجبور به ترک چادرتان باشید و خیلی اگرهای دیگر در این مقالات مطرح نمی‌شوند. شاید به دلیل شرایط متنوع و انتخاب‌هایی که بیشتر از هرچیز به ابتکار اشخاص مربوط می‌شود وشاید اجتناب از مباحث فنی و دردسرساز که با تجربه‌ها را در مقابل هم قرار می‌دهد علت این مسئله باشد .
ارائه مطلب آشنایی با چادر و چادر زدن در وبلاگ جرقه‌ای بود تا این مطلب را آماده کرده و در اختیار دیگران بگذارم. امیدوارم با توجه، نکته بینی و تذکر همه خوانندگان، بازخورد آموزنده‌ای از این مطلب به دست آورم
از توضیح مکرر راجع به مشخصات چادر و تقسیم بندی‌های مربوط به آن گذشته و چند نشانه کلی برای چادرهای ارتفاع بالا را یاد آور می‌شوم و پس از آن با تشریح شرایط فرضی به راه‌کارهای مواجه با آن و نکاتی که در سرعت و کیفیت نتیجه کار تاثیر می‌گذارد اشاره خواهم کرد.
چادر ارتفاع به نسبت طول و عرض ارتفاع کمی دارد تا در مقابل باد مقاومت بیشتری داشته باشد.

دیرکها به شکل مایل به زمین می‌رسند تا در مقابل فشار باد متمایل به خوابیدن شوند و نشکنند.دیرکها در یک جا متقاطع نشده‌اند. یعنی تقاطع بین دیرکها در نقاط مختلف بر روی سطح چادر قرار گرفته‌اند.بعد از بر پایی چادر برجستگی و یا شکستگی در سطح بیرونی آن دیده نمی‌شود.به شکل قسمتی از کره و یا مخروط و یاترکیبی از این دو شکل هستند.

چند نکته در مورد استفاده از چادر:
متناسب با تعداد نفرات چادر اننتخاب کنید. چادرهای کوچک، توسط افراد از داخل آسیب می‌بینند و چادرهای بزرگ علاوه بر تحمیل بار اضافه در هنگام برپایی به زمان و انرژی بیشتری نیاز دارند.در حد امکان قبل از ورود به چادر وسایل مورد نیاز را جدا کرده و در بسته‌های مشخص داخل چادر ببرید و از بردن بارهای اضافه و غیر ضروری به داخل چادر اجتناب کنید.برای چیدمان وسایل طرح داشته باشید تا وسایل داخل چادر همواره در دسترستان باشند و در شلوغی داخل چادر گم نشوند.هرگز گاز و شمع روشن و ظروف مایعات و غذای در حال پخت را در چادر رها نکنید.مایعات را فقط به اندازه مورد نیاز از ظروف در دار خالی کنید و در صورت اضافه آمدن آنرا مجددن به ظرف در دار برگردانید.هر حرکتی را از قبل به هم چادر اطلاع دهید تا مانع برخورد و ایجاد خسارت شوید.هنگام باز و بسته کردن زیپ فشار را از دو طرف زیپ بردارید و بیش از حد به شیطونک زیپ فشار نیاورید.مواد خوراکی و و دیگر مواد مورد استفاده را بدون کیسه دربسته، داخل جیب‌های چادر قرار ندهید.بعد از هر برنامه چادر را از داخل و خارج نظافت کرده و خشک کنید. جیب‌های داخل چادر را یکی‌یکی برگردانده و خرده ریزهای داخل آن راخالی کنید.در صورت بلااستفاده ماندن چادر برای زمان بیشتر از شش‌ماه آنرا از بسته بندی خارج کرده، از نظر کپک‌زدگی و پوسیدگی کنترل نمایید و بعد از یک روز دوباره بسته‌بندی نمایید.

نکاتی در مورد چادر زدن:
بندهای حمایل چادر را بصورت کامل از قبل آماده کنید . به حلقه اتصال بند بر روی چادر یک حلقه کشی اضافه کنید و بند را به حلقه کشی ببندید تا از انتقال ضربات باد به نقطه اتصال بند به چادر پیشگیری کنید.بندها را بلند بگیرید تا با زاویه کم به زمین برسند و مقاومت بیشتری در مقابل باد داشته باشند.برای اتصال بند به زمین در زمستان از میخ و یا خرده سنگ( در حدی که بشود بند را دور آن پیچید) استفاده کنید. برای این کار ابتدا طول بند را مشخص کنید سپس آنرا با گره مس‌ورف بر روی وسط میخ و یا سنگی که انتخاب کرده‌اید ثابت کنید. محل رسیدن بند به زمین را مشخص کنید. کمی برف را با پا بکوبید و بعد میخ و یا سنگ را به همراه بند و بصورت کشیده بر روی آن قرار دهید و پایتان را روی آن بگذارید. بسته به نوع برف و سرمای محیط لحظاتی را صبر کنید. سپس با دست بند را در حدی که فشار از روی میخ برداشته شود بکشید و پایتان را از روی آن بردارید. کمی برف روی آن بریزید و مجددن پایتان را روی آن بگذارید. بعد از چند لحظه برف بر روی میخ و یا سنگ یخ خواهد زد. در هنگام جمع کردن چادر کافیست که میخ رااز درون گره بیرون بکشید بااینکار گره مسورف باز خواهد شد. در مورد سنگ به این سادگی نخواهد بود ولی در هر صورت گره مس‌ورف از هر گره دیگری راحت‌تر بازخواهد شد.
گاهی اوقات بر روی یالها باد برف را روبیده و سنگ بزرگی هم برای اتصال بند چادر وجود ندارد. یکم اینکه این نشانه خوبی نیست و تاحدممکن در چنین جایی چادر نزنید. جایی که باد می‌تواند برف را بطور کامل از زمین پاک کند، اگر قدرت لازم را داشته باشد چادر را هم از بیخ و بن خواهد کند.اما اگر به هر حال به این نتیجه رسیدید که در چنین جایی چادر بزنید برای اتصال بندها به زمین به کار بشتری نیاز دارید. مقداری برف از اطراف بیاورید و در محلی که قرار است هر بند را به زمین متصل کنید، چاله‌ی دایره‌ای به شعاع سی‌سانتیمتر از برف پر کنید و آن‌را با پا بکوبید. برای هر بند لکه برف جداگانه‌ای ایجاد کنید. به همان اندازه که برای ایجاد لکه برف آوردید در کنار هر لکه برف آماده کنید. کارهایی که قبلن در مورد اتصال به میخ و اتصال میخ به برف گفته شد را تکرار کنید و با برف‌های آماده روی میخ‌ها و یا سنگ‌ها را بپوشانید.طول چادرهای دوکی شکل را به موازات جهت باد قالب در منطقه نصب کنید. با دقت به شکل نقابها و آثار وزش باد مسیر و جهت باد قالب را تا حدود زیادی می‌شود حدس زد.

در شیبها برای برقراری چادر باید مساحتی را به صورت مسطح در زیر آن آماده کرد.
بر روی سطوح پوشیده از برف با رعایت نکات مربوط به بهمن اینکارها راانجام دهید.
ابتدا محیط سطحی که قرار است مسطح شود را مشخص کنید. در هنگام این‌کار شکل چادر، نقاط نصب بندها و راه‌های مورد نیاز برای رفت و آمد به چادر را در نظر بگیرید. ضلع پایین شیب را بکوبید و تا نیمه مساحت مورد نظر این‌کار راادامه دهید. دقت کنید که برف‌های نیمه بالایی را پراکنده نکنید چون برای بالا آوردن نیمه پایینی به حجم آن نیاز دارید. برف‌های نیمه بالایی را بر روی نیمه پایینی بریزید و آنرا بکوبید. سطح بدست آمده را تا حد ممکن بکوبید و در نهایت با دقت آن‌را صاف کرده و برای مدتی رها کنید تا یخ بزند.

کار بر روی سطوح شیب دار بدون برف به این سادگی نیست هر چند بطور کلی همین است. بعد از مشخص کردن مساحت زیر چادر باید شروع به کندن نیمه بالایی کنید. اگر سطح یخ زده و یا سنگی باشد با قطعات سنگ که از اطراف جمع می‌کنید نیمه پایینی را بالا بیاورید. در هنگام کندن نیمه بالایی خاک را پایین نریزید و سنگهای بزرگی که بیرون می‌آید را پراکنده نکنید. سنگ‌های درشت‌تر را در نیمه پایینی نزدیک محیط قرار دهید و هر چه به داخل سطح می‌آیید از سنگهای کوچک‌تر استفاده کنید . برای لایه‌های رویی از سنگ‌های کوچک‌تر استفاده کنید و در نهایت روی سنگ‌ها را با خاک نرم‌تر بدست آمده بپوشانید.

در بارگاه اصلی بیشتر کوه‌های بلند محل چادر، یک یخچال مسطح است. چادر زدن روی یخ یعنی فراموشی آسایش. یکم اینکه حرارت یخ خیلی از صفر پایین‌تر است و زیراندازها نمی‌توانند به‌خوبی از انتقال حرارت پیشگیری کنند. دو‌م اینکه با انتقال گرمای چادر، بعد از چند روزیخ‌های زیر چادر به تدریج آب شده و سطح صاف زیر چادر تغییر شکل می‌دهد. همینطورآب شدن یخ‌ها باعث خیس شدن زیر چادر و مشکلاتی از این دست خواهد شد.
در شروع برنامه، نکات مربوط به صعود وبارگاه‌های بالا فکرها را به خود مشغول می‌کند و اهمیت بارگاه اصلی چندان به چشم نمی‌آید. اما یک دوره هوای نامناسب برای صعود که همه افراد را در بارگاه‌اصلی نگه‌می‌دارد و یا نیاز به استراحت بعد از هر صعود ارزش یک بارگاه، با چادرهای سالم و راحت را به رخ خواهد کشید.
در کوه‌های ایران در علم‌چال و یخچال شمالی‌سبلان امکان تجربه این شرایط وجود دارد.
برای پیشگیری از این مشکلات بهتر است که با سنگ یک سکو به‌ارتفاع حدود نیم متر در زیر چادر درست کنید. ابتدا با چیدن سنگهای بزرگ محیط سکو را مشخص کنید.‌ (محیط سکو را یک تا یک‌ونیم متر از هر طرف بزرگ‌تر از زیر چادر در نظر بگیرید.) داخل آن را با سنگ پرکنید. برای لایه زیرین سنگ‌های بزرگتر و در لایه‌های بعدی به تدریج سنگهای کوچکتر استفاده کنید. روی سطوح یخچالی در بعضی نقاط ماسه جمع می‌شود. برای لایه نهایی از آن ماسه‌ها استفاده کنید. اگر روی سطوح شیب‌دار را از سنگ خالی کنید بعد از یک روز آفتابی مقداری ماسه از بین یخ‌ها بیرون می‌زند. بهتر است قبل از ریختن ماسه سنگهایی که چیده‌اید را کاملن مسطح کنید و یک زیرانداز نایلونی و یا پارچه‌ای روی آن بیاندازید. این لایه مانع پایین رفتن ماسه در بین سنگ‌ها می‌شود. اگراین لایه نایلونی به اندازه کافی بزرگ باشد به شکلی که دیواره‌های سکو را بپوشاند تا حدودی هوای زیر چادر را از جریان می‌اندازد و باعث گرمای بیشتر می‌شود.

در بارگاه‌های بالا برای صعود و یا بازگشت به بارگاه اصلی مجبور به ترک چادر خواهید شد. به هر حال این‌کار با کمی ریسک همراه است ولی بارعایت بعضی نکات می‌شود از درصد ریسک کاست.هنگام خروج از چادر وسایل رابسته بندی کرده و داخل یک کیسه بار قرار دهید تا بر‌اثر ضربات طوفان، از داخل به چادر ضربه نزنند و در صورتی که چادر پاره شد وسایل در کوهستان پراکنده نشوند.بعداز خروج از چادر، سر دیرکها را آزاد کنید بدون اینکه از لیفه خارج نمایید. چادر را بخوابانید و اضافه دیرک را جمع کرده کنار چادر قرار دهید. دقت کنید که زیپ‌های چادر باز نمانده‌باشد. روی چادر را سنگ بپوشانید. دقت کنید قسمتی از چادر به شکل پرچم در نیامده باشد.(توضیح این نکته برایم ساده نیست. منظورم این‌ست که گاهی یک قسمت اضافه و آزاد چادر در مقابل باد مثل پرچم شروع به پرپر زدن می‌کند و باعث تخریب محل اتصال خودش می‌شود)محل چادر را دقیقن ثبت کنید تا در تاریکی یا مه آن‌را گم نکنید. اگر نمی‌توانید از پیدا کردن مجدد آن مطمئن شوید با سنگ‌چین و یا پرچم در کنار آن علامت بگذارید.

بعضی وقت‌ها مجبور می‌شوید در مقابل باد چادر برپا کنید. یکم به قدرت چادر و تناسب آن با سرعت باد و شرایط زمین فکر کنید. اگر چادر شما در چنین شرایطی دوام نمی‌آورد از همین ابتدا از خیر آن گذشته وبه گزینه‌های دیگر فکر کنید. غار برفی و یا استفاده از چادر به عنوان کیسه بی‌واک بدون اینکه آن‌را برپا کنید و یا هر گزینه ممکن دیگر.
اگر به این نتیجه رسیدید که چادر را برپا کنید قسمتهای مختلف چادر را با احتیاط از داخل کیسه اصلی خارج کنید و مراقب باشید باد چیزی را با خود نبرد. حتمن موقع بسته بندی چادر زیپ‌ها را بسته‌اید ولی برای اطمینان قبل از پهن کردن چادر یک‌بار دیگراز بسته بودن زیپ‌ها مطمئن شوید. شکل چادر و موقعیت نصب آنرا به خاطر آورید و گوشه‌ای که در مقابل باد باید نصب شود را با بند به محل مورد نظر ثابت کنید. به ترتیب هر گوشه‌ای که نزدیک تر به جهت باد است را بر روی زمین نصب کنید. در تمام مدت روی چادر را نگه‌دارید و مانع باد افتادن در چادر شوید. دیرکها را بدون بلندکردن چادر از لیفه‌ها عبور دهید و یا به قلابها وصل کنید.با کمک هم و در یک زمان همه دیرکها را برپا کنید. کف چادر را تا حد ممکن از زمین بلند نکنید. در کمترین زمان و با کمک هم پوش چادر را روی آن بکشید. بهتر است برای اطمینان یک نفر داخل چادر شده و وسایل را با خود به داخل ببرد.بندهای حمایت چادر را که از قبل آماده کرده‌اید مثل گوشه‌های چادر، به نسبت نزدیکی به جهت باد بر روی زمین ثابت کنید. همزمان روی دامن پوش چادر را با برف و سنگ بپوشانید. بعد از نصب همه بندها دوباره همه آنها را امتحان کنید. به علت مزاحمت باد و شرایط مشکل کار شاید بعضی از آنها را با کیفیت لازم به زمین متصل نکرده باشید.

نوشته :کاظم فریدیان.
از وبلاگ :باشگاه ما