کلاهه

Never give up on anything.Go over,go under,go around,or go through.But never give up.

سیستم مختصات جغرافیایی (قسمت اول)
چهارشنبه ۱ دی ۱۳۸٩  



سیستم مختصات جغرافیایی یا  Geographic Coordinate system یک سیستم مختصات است که با آن می‌توان مکان هر نقطه‌ای بر روی زمین را توسط چند عدد مشخص کرد. مختصات معمولاً طوری انتخاب می‌شوند که یک عدد مکان عمودی یا ارتفاع نقطه مورد نظر را بیان کند و دو یا سه عدد هم مکان افقی را مشخص کنند. یک انتخاب معمول برای دستگاه مختصات، دستگاهی دارای ارتفاع،طول و عرض جغرافیایی است.


طول جغرافیایی( Longitude) :خطوط طول جغرافیایی در راستای قطب شمال – قطب جنوب قرار گرفته اند و موقعیت شرقی – غربی را نمایش میدهند .گرینویچ 0 درجه است و تا 180 درجه به سمت شرق و 180 درجه به سمت غرب می تواند گسترده شود.عدد طول جغرافیایی، به صورت زاویه‌ای بین صفر و مثبت ۱۸۰ یا منفی ۱۸۰ درجه بیان می‌گردد. معمولاً طبق قرارداد، اعداد مثبت نشان‌گر طرف شرق بودن نقطه نشان‌داده شده‌است.


طول جغرافیایی(λ) زاویهٔ شرقی یا غربی بین نصف النهار گذرنده از مکان مورد نظر و نصف‌النهار مبدأ است. تمام نصف النهارها قسمتی از یک دایره بزرگ اند و با هم موازی نیستند(در قطب‌ها به هم می‌رسند).در طول تاریخ مبداهای زمانی گوناگونی برای «نصف‌النهار اصلی» استفاده می‌شده‌است. تا اینکه در سال ۱۸۸۴ طی کنفرانس جهانی نصف‌النهاری، قرارگذاشته‌شد تا بعد از این تنها از رصدخانه گرینویچ به عنوان مبدا استفاده‌گردد.هر درجه جغرافیایی معمولاً به ۶۰ دقیقه تقسیم می‌گردد و هر دقیقه نیز متعاقبا از ۶۰ ثانیه تشکیل شده‌است. بنابراین یک صورت معمول نشان‌دادن طول جغرافیایی به صورت روبروست:‎ ۲۳° ۲۷′ ۳۰" E‏ البته این مقدار به صورتهای دیگری نیز نشان داده‌می‌شود. زمین در مدت ۲۴ ساعت یک بار به دور خود میچرخد و کل زمین ۳۶۰ درجه طول جغرافیایی است. در نتیجه هر ۱۵ درجه تغییر طول جغرافیایی یک «ساعت» محسوب می‌شود. این امر مبنای تعیین مناطق زمانی است.


عرض جغرافیایی ( Latitude):خطی است که موقعیت شمالی – جنوبی ما را بین دو قطب مشخص می کند . نصف النهار استوا به عنوان درجه 0 شناخته شده است . قطب شمال، 90 درجه شمالی و قطب جنوب 90 درجه جنوبی میباشد .عدد عرض جغرافیایی، به صورت زاویه‌ای بین صفر و مثبت ۹۰ یا منفی ۹۰ درجه بیان می‌گردد. معمولاً طبق قرارداد، اعداد مثبت نشان‌گر طرف شمال بودن نقطه نشان‌داده شده‌است.

عرض جغرافیایی(φ) زاویهٔ بین خط استوا و مکان مورد نظر است. با اتصال نقاط هم عرض به یکدیگر، خطوطی موازی خط استوا بدست می‌آید، که در واقع هر کدام یک دایره‌است که شعاع آن از بیشترین در استوا تا کمترین در قطب‌ها متفاوت است.عرض جغرافیایی قطب شمال ۹۰ درجه شمالی(۹۰° N)، استوا صفر و قطب جنوب ۹۰ درجه جنوبی(۹۰° S) است.به علت اینکه زمین یک کره بی‌عیب نیست (و گویا در قطب‌ها کمی "پخ" شده‌است) مسافت فیزیکی هر درجه عرض جغرافیایی در همه جا یکی نیست. در استوا این مسافت ۱۱۱.۳۱۹۵ کیلومتر و در نزدیک قطب‌ها ۱۱۱.۱۲ کیلومتر است.مانند طول جغرافیایی، هر درجه عرض جغرافیایی به ۶۰ دقیقه و هر دقیقه نیز به ۶۰ ثانیه تقسیم می‌شود. البته روش‌های دیگری نیز برای نشان‌دادن این عدد استفاده می‌شود.مناطق مختلف زمین انرژی خورشید را به طور یکسان دریافت نمی کنند و این یکی از عوامل اصلی به وجود آمدن آب و هوا های مختلف در عرض های جغرافیایی مختلف است.

ادامه دارد...

 تمرین :

لینک زیر یک برنامه فلش است که شما می توانید با مشخص کردن ناحیه موقعیت داده شده مهارت خود را بیازمایید.

Geographic Coordinate system Prctice tool

 

منابع :

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Geographic_coordinate_system

2. https://www.e-education.psu.edu/natureofgeoinfo/book/export/html/1680

هرگونه بازنشر این مقاله، منوط به درج منبع (kolaheh.persianblog.ir) می باشد.


کلمات کلیدی: سیستم های مختصات ،کلمات کلیدی: سیستم مختصات جغرافیایی ،کلمات کلیدی: geographic coordinate system